تاسیسات ساختمانی در واقع مجموعهای از امکانات و تجهیزاتی هستند که به منظور فعالیت صحیح و مستمر و همچنین به منظور برقراری ایمنی ساختمانها و محیط زیست به کار میروند. این تجهیزات شامل سیستمهای برق، گاز، آب و فاضلاب، گرمایش، تهویه مطبوع، ایمنی و آتش نشانی می باشند.
با استفاده از تاسیسات ساختمانی ساخت و راه اندازی ساختمانی مطابق با نیاز ساکنان و کاربری مناسب برای زندگی کردن صورت میگیرد. همچنین تاسیسات ساختمانی در ایجاد محیطی ایمن و سالم و سازگار با محیط زیست نقش بسزایی دارند.
منظور از تاسیسات ساختمانی چیست؟
شاید بهترین روش برای توصیف تاسیسات ساختمانی این باشد که این تاسیسات و تجهیزات، به عنوان قلب ساختمان شناخته میشوند. بدون آنها، هیچ پروژه ساختمانی نمی تواند در زمان و نیرو صرفه جویی کند و هزینههای هنگفت ساخت یک ساختمان را کاهش دهد.
تاسیسات ساختمانی میتوانند برای سرعت بخشیدن، افزایش ایمنی و کاهش هزینههای نهایی راه اندازی یک واحد ساختمانی موثر باشند.
در بیشتر پروژههای ساختمانی، تاسیسات برای افزایش میزان کاربری یک فضای ساختمانی بسیار مهم هستند. تمام ساختمانها، از جمله ساختمانهای اداری، تجاری، پزشکی و آموزشی، به صورت کامل با تاسیسات ساختمانی تجهیز شده اند.
همچنین، نقش تاسیسات ساختمانی در ساختمان های بلند و مرتفع بسیار پررنگ است و از اهمیت بالایی برخوردار است. چرا که این ساختمان ها به دلیل تعداد ساکنین بیشتر، به تعداد زیادی از این تجهیزات نیاز دارند.
درک و شناخت صحیح از تاسیسات ساختمانی برای تمامی افرادی که با عنوانهای شغلی زیر مشغول به فعالیت هستند بسیار مهم است:
- معماران داخلی
- مهندسان عمران
- سازندگان ساختمانها
- مدیران پروژه و مدیران ساختمانی
تمامی این افراد باید با نیازهای شخصی هر یک از ساکنین آشنا باشند تا بتوانند با رعایت فاکتورهای امنیتی، بهداشتی و زیست محیطی، یک آشیانه مناسب را بسازند.
“تاسیسات ساختمانی مهمترین و تاثیر گذارترین تاسیسات حین ساخت و احداث یک واحد مسکونی و یا تجاری به شمار میروند که بدون این تجهیزات، با ساختمانی فاقد بنیهی قوی و پایهای قدرتمند مواجه خواهیم بود.”
استفاده از تاسیسات ساختمانی چه چالشهایی دارد؟
از جمله چالشهایی که در استفاده و راه اندازی تاسیسات ساختمانی وجود دارند، میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
-
کمبود نیروی قابل اعتماد و ماهر جهت نصب تاسیسات ساختمانی:
تجهیزات ساختمانی باید با دقت و مهارت بسیار بالایی نصب شوند، تست و آزمایش شوند و همچنین برای تعمیرات دورهای توسط مهندسان ناظر پروژهها مورد بررسی قرار بگیرند.
-
مدیریت دشوار زمان و هزینههای نصب تاسیسات ساختمانی:
هرچه شناخت بیشتری نسبت به تاسیسات ساختمانی پیدا کنید، زمانبندی برای نصب و راه اندازی را میتوانید بهتر مدیریت کنید. از سویی با شناخت بهترین نوع تاسیسات ساختمانی و مقرون به صرفهترین آنها، میتوانید هزینههای نهایی یک پروژه را کاهش دهید.
اما همین شناخت کافی پیدا کردن خود زمان بر است و تا هنگامیکه مهندسان ناظر در پروژهها دانش کافی به این موضوع نداشته باشند، امکان مدیریت زمان، هزینه و همچنین پیدا کردن نیروهای ماهر و قابل اعتماد سخت خواهد بود.
بیشتر بخوانید: نظارت بر تاسیسات ساختمانی
طراحی تاسیسات ساختمانی
طراحی تاسیسات ساختمانی، به صورت مجموعهای از مراحل و فرآیندهایی است که به منظور تهیه و پیادهسازی تجهیزات و امکاناتی در ساختمان ها انجام می شود. این مراحل شامل موارد زیر میباشد:
- تحلیل نیازهای ساختمان
- طراحی سیستم های امنیتی
- طراحی مدارهای الکتریکی
- طراحی سیستم گرمایش و تهویه مطبوع
- رفع نیاز به شبکههای لوله کشی آب و فاضلاب
مهندسان معمار به همراه متخصصین دیگر مانند مهندسان برق، مکانیک، آب و فاضلاب و آتش نشانی، برای بهینه سازی طرح و مطابقت با مقررات کیفی و ایمنی، طراحی تاسیسات ساختمانی را به دست می گیرند.
جهت همکاری با مهندسین مشاور شرکت آسای می توانید با شماره ۸۸۷۷۹۱۹۹ تماس بگیرید.
انواع تاسیسات ساختمانی
تاسیسات ساختمانی در دسته بندی های متعددی تقسیم می شوند، که به طور کلی شامل موارد زیر می باشند:
-
تاسیسات الکتریکی:
تاسیسات الکتریکی شامل مجموعهای از سیستم های الکتریکی و الکترونیکی از جمله پریزها، چراغها، سیستمهای کنترل برق، صفحههای نمایش و پنلهای برق و … هستند.
طراحی این تاسیسات ساختمانی باید برای ساکنین و کاربران به صورت بهینه و ایمن فراهم شود. همچنین ضروری است که این تجهیزات، مطابق با استانداردها و مقررات اداره برق و ساختمانهای شهری مورد استفاده قرار بگیرند.
-
تاسیسات آتش نشانی:
تاسیسات آتش نشانی شامل تمامی تجهیزاتی است که در صورت بروز حریق و آتش سوزی در ساختمان، از سلامت ساکنین و بنیان ساختمان به خوبی محافظت می کند. این تجهیزات شامل مدارهای حساس به آتش، تجهیزاتی مانند کپسول آتش نشانی و یا سنسور آبپاش و … میباشند.
-
تاسیسات آب و فاضلاب:
تاسیسات آب و فاضلاب شامل سیستمهایی برای تامین و یا انتقال آب و فاضلاب برای فعالیتهای روزانه ساکنین ساختمانها است. شبکه آب، شیر آب، پمپها، صفحه نمایش و سیستمهای گرمایشی آب مانند دیوارهای نفوذ پذیر، همگی به عنوان تجهیزات آب در یک ساختمان شناخته می شوند. همچنین، تاسیسات فاضلاب در تصفیه و تخلیه فاضلاب نقش مهمی دارد.
-
تاسیسات حرارتی و تهویه مطبوع:
تاسیسات حرارتی و تهویه مطبوع ساختمانی، تجهیزاتی برای کنترل دما و میزان رطوبت در ساختمانها هستند. این تاسیسات به طور کلی شامل سیستمهای گرمایش، سرمایش و تهویه مطبوع نیز میباشند. سیستمهای تهویه مطبوع با معیار گردش هوا شکل گرفته و هوای گرم و نامطبوع را تصفیه و تمیز کرده، سپس به محیط داخلی ساختمان منتشر میکنند. سیستمهای تهویه مطبوع شامل تمامی تجهیزاتی هستند که به کنترل دما و رطوبت در داخل ساختمانها کمک میکنند.
در واقع به کمک این سیستمها، می توانیم محیطی مناسب، مطبوع و آرامش بخشی را برای ساکنین رقم بزنیم.
-
تاسیسات مکانیکی:
تاسیسات مکانیکی، در واقع شامل سیستمهایی است که برای انتقال نیرو، مواد، و حجم منجر به طراحی و پردازشی بهینه و هزینهای مقرون به صرفه در ساختمانها میشود. به طور کلی تاسیسات مکانیکی یک ساختمان شامل تمامی تاسیسات زیر هستند:
- سیستمهای لوله کشی گرمایشی
- سیستمهای آب و فاضلاب
- سیستمهای تهویع مطبوع
- سیستمهای بهداشتی
-
تاسیسات ایمنی و امنیت:
تاسیسات ایمنی و امنیتی شامل تجهیزات تصویری، کنترل دسترسی، آیفون تصویری، سیستمهای اعلام حریق، آژیر و سیستمهای اعلام و اخطار به صورت صوتی و تصویری میباشد. هدف از طراحی تاسیسات ایمنی و امنیت، ایجاد یک محیط ایمن و مطمئن برای افرادی است که بتوانند با خیال راحت از ساختمان استفاده کنند.
تاسیسات مکانیکی چیست؟
تاسیسات مکانیکی شامل تمامی سیستم هایی هستند که برای پردازش عملکرد نیروهای مکانیکی در یک ساختمان مورد استفاده قرار میگیرند. این سیستم ها با به کار گیری اصول مکانیکی و هیدرولیکی به ساختمان کمک می کنند تا تحرک و جابجاییهای مختلفی را انجام دهند. سیستم های مکانیکی شامل سیستم های بادی، هیدرولیکی و الکتریکی هستند. هر یک از سیستمها وظایف خاصی را برای ساختمان انجام می دهند. به عنوان مثال سیستمهای خنک کننده که یکی از تاسیسات مکانیکی شناخته شده هستند، میتوانند در فصل تابستان، محیط ساختمان را خنک کنند.
در کل، تاسیسات ساختمانی و مکانیکی تجهیزات پایه و بنیان گذاری برای ساختمانها هستند و برای رفاه ساکنین و کاربران ساختمان، بسیار حیاتی به شمار میروند.
در طراحی و نصب این تاسیسات، توجه به نکات مربوط به نصب و سرویس دهی، رعایت قوانین و مقررات ایمنی، قوانین بهداشتی، شرایط زیست محیطی و رعایت تعهدات قانونی بسیار ضروری است.
کلام آخر
تاسیسات ساختمانی از جمله سیستمهای الکتریکی و آب و فاضلاب در ساختمانها برای فراهم کردن خدمات اساسی، ایجاد راحتی، آسایش و امنیت برای ساکنین و کاربران ساختمان بسیار حائز اهمیت است. این تاسیسات به طور معمول توسط تیمهای متخصص نصب راهاندازی میشوند و نیازمند بررسی دقیق طراحی و رعایت استانداردهای ایمنی و کیفیت میباشند.