اصول نظارت بر تاسیسات مکانیکی ساختمان

این مقاله در تاریخ ۱۴۰۲/۰۵/۰۲ بروزرسانی شده است.

هدف از ارائه دستورالعمل بازرسی و نظارت بر تاسیسات مکانیکی، ایجاد  هماهنگی بین ناظرین و مجریان، بهینه سازی نظارت بر تاسیسات ساختمانی و اجرای آن ها است.

نظارت بر تاسیسات صنعتی (Industrial facilities) ساختمان بر عهده یک شخص یا یک تیم ناظر حرفه‌ ای است. وظیفه این افراد مدیریت بر طراحی درست و اصولی تاسیسات، نگهداری، حفظ منابع انرژی، تامین ایمنی و امنیت تاسیسات مکانیکی مختلف در ساختمان‌ها، کارگاه‌ها و کارخانه‌ها با توجه به دانش و اطلاعات مهندسی و ساختمان سازی است.

افرادی که نظارت بر تاسیسات ساختمانی را انجام می دهند، می توانند کار مجریان را راحت تر کنند و ایمنی تاسیسات مکانیکی ساختمان را برای ساکنان آینده آن ها تضمین نمایند. علاوه بر این، یک ناظر تاسیسات ساختمانی حرفه ای می تواند باعث صرفه جویی در وقت و هزینه های شما شود.
مهم تر از همه اینکه، نظارت کارشناسانه بر تاسیسات ساختمانی مکانیکی و الکتریکی، از زود آسیب دیدن آن ها به میزان زیادی جلوگیری می کند.

وظیفه بخش نظارت بر تاسیسات ساختمانی چیست؟

نظارت بر تاسیسات صنعتی – مکانیکی در محیط‌هایی مانند کارخانه‌های تولیدی و یا صنعتی ساختمان‌های اداری، مدارس و مراکز بهداشتی و غیره انجام می‌شود. وظیفه ناظران در این فرایند، بازرسی ساختمان‌ها، نگهداری سوابق تاسیسات، اطمینان از رعایت استانداردها و نظارت بر استفاده از تجهیزات و تاسیسات مختلف است.

نظارت بر تاسیسات ساختمانی، فرآیندی است که عمدتا دارای جنبه کنترلی می باشد. ناظران تاسیسات ساختمانی مطمئن می شوند که ضوابط فنی، اجرایی و حقوقی لازم الجرا در تمامی مراحل ساخت، نصب و راه اندازی تاسیسات مکانیکی ساختمان رعایت می گردند.

در واقع مهندس ناظر ساختمان مسئولیت نظارت و مباشرت بر کارهای پیچیده مهندسی ساختمان را برعهده دارد مانند:

• برنامه ریزی
• طراحی تاسیسات مکانیکی و الکتریکی
• مدیریت پروژه
• بازرسی

تاسیسات ساختمانی به چند بخش تقسیم می‌شود؟

فرآیند نظارت بر تاسیسات صنعتی ساختمان و تاسیسات مکانیکی ساختمان به صورت کلی شامل تمام بخش‌هایی می‌شود که در یک کارگاه و یا ساختمان نصب شده‌اند. این تاسیسات صنعتی ساختمانی می‌توانند شامل تاسیسات برق، تاسیسات آب، تاسیسات فاضلاب، تاسیسات گرمایشی و تاسیسات سرمایشی، تاسیسات اعلام و اطفاء حریق، تاسیسات حمل ‌و نقل مانند آسانسور و دیگر بخش‌ها باشند.

فرایند نظارت بر تاسیسات مکانیکی و صنعتی شامل چه بخش‌هایی می‌شود؟

نظارت بر تاسیسات ساختمان به مجموع کارها و عملیات هایی گفته می شود که مهندس ناظر ساختمان برای اطمینان از منطبق و هماهنگ بودن عملیات ساختمانی و تاسیساتی با مشخصات موجود در پروانه ساختمان، نقشه های اجرایی و … با توجه به آیین نامه های مقررات ملی انجام می دهد.

بنابر این نظارت بر تاسیسات ساختمان و ساختمان در 4 بخش کلی بصورت زیر تقسیم بندی می شود:

• نظارت معماری ساختمان و پروژه
• نظارت بر سازه
• نظارت بر تاسیسات مکانیکی ساختمان
• نظارت بر تاسیسات برقی ساختمان

فرایند نظارت بر تاسیسات مکانیکی و صنعتی شامل چه بخش‌هایی می‌شود؟

فرایند نظارت بر تاسیسات مکانیکی و صنعتی در بخش‌های مختلف صنایع انجام می‌شود. برنامه‌ریزی و مدیریت عملیات‌ها، نظارت بر تولید تدارکات تولیدی، ایمنی صنعتی، حفظ منابع سوخت و انرژی، مدیریت کیفیت بخش‌هایی مختلف تاسیسات و موارد دیگر از جمله بخش‌هایی است که در فرایند نظارت و بررسی در تاسیسات صنعتی انجام می‌شود.

جهت ارتباط با مهندسین و مشاوران گروه منهدسی آسای اینجا کلیک کنید.

وظایف مهندس ناظر تاسیسات ساختمانی

موارد زیر به برخی از مهم ترین وظایف مهندسان ناظر تاسیسات ساختمانی اشاره دارند:

• نظارت بر بخشی از فرآیند تولید ساختمان
• نظارت بر بهره برداری ایمن از پله های برقی
• نظارت بر استاندارد بودن لوله های تاسیساتی
• بازدید از محل پروژه قبل از شروع عملیات اجرایی
• نظارت بر نصب و راه اندازی آسانسور و تضمین ایمنی آن
• مشخص کردن اقدامات لازم هنگام تخریب و گود برداری
• بررسی نوع و کیفیت مصالح تاسیسات مکانیکی ساختمان
• جلوگیری از ادامه کار در صورت وجود فضای کاری نامناسب
• نظارت بر اتصال تاسیسات ساختمان به شبکه های مربوط شهری
• کنترل رعایت بهداشت و ایمنی و عدم ورود آسیب به محیط زیست
• تنظیم و امضای اسناد و گزارش های مربوط به مرحله ی اجرای ساختمان
• نظارت بر ایجاد ساز و کار های مربوط به توزیع آب گرم و سرد، موتورخانه، شوفاژ و …
• کسب اطمینان از وجود فضای مناسب کاری و رعایت موارد ایمنی (کفش و دستکش مناسب)
• کسب اطلاعات نسبت به تمامی عوامل تاثیرگذار در پروژه از جمله ویژگی های ملک و مجاورت های آن
• تذکر کتبی به سازنده و صاحب کار در صورت عدم انطباق کار در حال اجرا با نقشه ها و مشخصات مصوب
• حضور در مراجع مرتبط و ارائه توضیحات لازم (برای مثال: وزارت راه و شهرسازی، سازمان نظام مهندسی استان و مرجع صدور پروانه ی ساختمان)

هدف از نظارت بر تاسیسات ساختمان

نظارت بر تاسیسات ساختمانی راهی برای نظام مند سازی و هدفمند سازی ساخت یک ساختمان می‌باشد. اهداف متعدد و گوناگونی با نظارت بر تاسیسات ساختمانی از سوی تیم نظارت محقق می‌شود که عبارتند از:

• کسب اطمینان از ایمنی ساختمان با کنترل دقیق فرآیند نصب و راه اندازی تجهیزات ایمن و رعایت قوانین و مقررات ملی مطابق با استانداردها.
• تامین کیفیت ساختمان با انجام آزمایش‌ها و تست‌های کنترل کیفی و بررسی و نظارت بر کیفیت مواد ساختمانی و تجهیزات مورد استفاده.
• رعایت مقررات و قوانین مرتبط با محیط زیست، رعایت بهداشت و ایمنی کاری و رعایت قوانین و مقررات مرتبط با ساخت و ساز.

نظارت بر تاسیسات ساختمان با هدف کنترل کردن رویه های ساخت و ساز انجام می شود. این فرآیند، شامل نظارت فنی و دقیق بر تمامی مراحل ساخت از خاکبرداری تا اسکان می شود. مشاوره دادن و راهنمایی مالکان و مجریان، بخش عمده ای از کار ناظران تاسیسات ساختمان و مهندسین مشاور را تشکیل می دهد.

همچنین جلوگیری از ایجاد هرگونه مغایرت با نقشه های طراحی شده با اصول و ضوابط شهرداری، جلوگیری از هرگونه مغایرت میان نقشه های طراحی تاسیسات شده با کارهای اجرا شده در ساختمان و پروژه، راهنمایی و مشاوره مالک و مجری برای اجرا و نظارت درست و صحیح ساختمان مورد نظر و …. از مهمترین اهداف نظارت بر تاسیسات ساختمان است.

همکاری با یک مهندس ناظر کار درست، متعد و حرفه ای با کارنامه ای درخشان و مطمئن در زمینه نظارت بر تاسیسات مکانیکی که مورد تایید سازمان نظام مهندسی باشد و مهر تایید این سازمان را داشته باشد می تواند گامی موثر در اجرا و رعایت ضوابط فنی و ضوابط اجرایی سازه ها بر دارد.

موارد مهم در انتخاب مهندس ناظر

• یک مهندس ناظر خوب باید هماهنگی کاری لازم را که در امر نظارت و مدیریت یک توانایی قابل توجه است را داشته باشد.
• یک مهندس ناظر خوب ساختمان باید توانایی عالی در برقراری ارتباط موثر بین ایده ها و پیشنهادات پیچیده را داشته باشد.
• اگر یک مهندس ناظر ساختمان در دنیای امروز اگر مدیریت مالی نداشته باشد و اقدامات خود را بر روی پروژه بدون مدیریت هزینه ها اجرا کند قطعا به مشکل اساسی خواهد خورد.
• برای ناظران تاسیسات صنعتی داشتن مهارت‌های فنی مانند تعمیر برق و لوله‌کشی، نگهداری و تعمیر بسیار مهم است. سایر مهارت‌های فنی مانند سواد رایانه، تجزیه‌وتحلیل داده‌ها و بودجه‌بندی نیز برای سرپرست تاسیسات مهم هستند.

می توانبد سوالات و ابهامات خود را درباره شیوه اجرای تاسیسات، با گروه مهندسی آسای درمیان بگذارید.

چگونه می‌توان یک نظارت موفق بر تاسیسات ساختمانی ایجاد کرد؟

یکی از اهداف اصلی نظارت بر تاسیسات ساختمانی و محل ساخت یک سازه، شناسایی ایرادات و اشتباهات برای جلوگیری از بروز حادثه پیش از اجرای پروژه می‌باشد. همچنین یک تیم مهندسی در فرآیند نظارت بر تاسیسات ساختمانی، تمامی فعالیت‌ها و عملکردها را میان توسعه دهندگان، پیمانکاران و سازندگان مدیریت و هماهنگی می‌کند.

مجموعه نظارت و مدیریت بر تاسیسات ساختمانی باید:

• دارای مهارت‌های فنی خاصی در نظارت، هدایت و رهبری، برقراری ارتباط
• آگاهی از برخی جنبه‌های قانونی برای تضمین ایمنی کارگران و کارکنان در پروژه
• داشتن احساسات قوی، خلاق و شفاف و داشتن احساس مسئولیت پذیری
• داشتن خلاقیت برای یافتن راه حل‌های سریع و موثر در نظارت بر تاسیسات ساختمانی

چرا همکاری با یک ناظر صنعتی برای پروژه یک امر مهم به حساب می‌آید؟

ناظران صنعتی در یک پروژه افراد مهمی هستند. فرقی نمی‌کند پروژه شما یک ساختمان اداری، یک کارگاه صنعتی، یک کارگاه تولیدی و یا حتی یک بیمارستان باشد. استفاده و همکاری با یک مهندس ناظر حرفه ای و متعهد که مورد تایید سازمان نظام مهندسی هم باشد، برای تامین امنیت و تایید عملکرد تاسیسات مکانیکی – صنعتی ساختمان و سازه شما بسیار موثر است.

چرا شرکت آسای؟

شرکت مهندسین مشاور آسای با بیش از ده سال سابقه و چهارصد پروژه موفقیت آمیز، به همراهی کارفرمایان در تمامی مراحل ساخت و ساز می پردازد. تجربه بالا و پاسخگویی در برابر کارفرمایان، شرکت آسای را به یکی از بهترین گزینه ها برای طراحی و برنامه ریزی، مشاوره مالی، اجرا و نظارت بر تاسیسات ساختمانی و صنعتی انواع پروژه ها با کاربری های گوناگون تبدیل کرده است.